Het ritme van de HAMMOND

Als we de bestaande orgel en keyboard-markt beschouwen, dan is het gebruik van ritmes en drumgeluiden hiermee onlosmakelijk verbonden. We gaan hier kijken, hoe het Hammond ritme ontstond en evolueerde! Daarom vooraf een klein stukje geschiedenis.

De éérste "drummachine" werd uitgevonden in 1932 door Léon Theremin , en heette de RHYTHMICON. Het instrument had al 16 ritmes, maar het instrument raakte snel in de vergetelheid.











Muziekleraar Joseph Schillinger,

leunend over de RHYTHMICON 










Pas in 1959 kwam de eerste commercieel geproduceerde drummachine, de WURLIZER SIDEMAN. Een enorme machine met een groot draaiend wiel met uitstekende pinnetjes, zoals een speeldoos. Het instrument had 10, door buizen opgewekte, drumgeluiden. Door de schijf sneller te laten draaien kon de ritme-snelheid geregeld worden. 


Dit apparaat bezat zelfs een afstandbediening, en in de box zaten zowel de vóór,- als eind-versterker en de speakers.


Later kwam de Amerikaanse orgelfabriek Wurlizer met de "Sideman"
Het basis idee was hetzelfde;
een draaiend wiel met kontakt-pinnen, die de drumgeluiden "triggerden"

De Sideman werd het eerste commerciele succes van de drum-machines























 

 




Bedieningspaneel

Wurlitzer

Sideman









Aan de ándere kant van de wereld echter was tergelijkertijd een enthousiaste, jonge uitvinder bezig, een zekere IKUTARO KAKEHASHI.
Je verzint het niet, maar deze Japanner was nét als Laurens Hammond, ook begonnen in de klokken en horloge industrie!
In 1954 begon Mr. K (zoals hij gerespecteerd wordt aangeduid binnen de Roland organisatie) een electronika en radio reparatiewinkeltje, welke hij met succes en met 20 man personeel verkocht in 1955.

Met zijn kennis, oude onderdelen van telefoons, een oud traporgeltje en simpele transistor-oscillatoren bouwde hij een 4-octaafs orgeltje: PROTOTYPE-1

Het klonk echter niet zoals hij verwacht had, dus bleef het bij een prototype.

In 1960, het jaar dat hij Ace Electronic Industries stichtte, ontwierp hij een één-klaviers-orgel, hetwelk volgens zijn planning, de Technics/National SX-601 had moeten worden.
Dit instrument zou na vele omzwervingen de moeder worden van de later succesvolle HAMMOND PIPER



Boven: de jonge Mr. Kakehashi achter de SX-601

Hieronder : de "Technitone SM-31" uit 1963,
waarschijnlijk een eerder proefmodel

Matsushita/Technics/National zag het niet zitten. Het was financieel voor Mr. Kakehashi op dat moment nog niet uitvoerbaar om het orgel zélf in produktie te nemen.hetgeen ze later wél deden!

( Op DEZE site, is echter een groot aantal afgeleidde modellen te zien !!!)
Maar hij ging onverdroten door, en nadat hij een Wurlizer Sideman ritmebox had gezien,
zoals hierboven beschreven was Mr. K. zeer geintrigeerd.

Het werd 1964 en ondertussen bouwde Mr. Kakehashi óók een drum unit, genaamd:
De Ace Electronics R1 Rhythm Ace, tesamen met een monofoon keyboard genaamd de "Canary" 

Mr Kakehashi
 huurde een standje op de NAMM show in Chicago,
en probeerde daar fabrikanten te enthousiastmeren voor zijn ritme-uitvinding.
( waarvan hieronder het levende bewijs:)
( links het R-3 onderbouw ritme, en rechts het  "Canary" orgeltje )

 

Hier de R-3 met wat schema's:

 

 

 

De Canary S-3 1963 :

Hier een oude weergave:

 






Zie hoe Mr. Kakehashi toen al het idee had,
voor een LADE-MODEL = onderbouw ritmebox








Hieronder nogmaals het "Canary" keyboard.


De drum unit  R1 sloeg helaas op de beurs niet aan, omdat het een boxje was waar je realtime op zes knopjes moest trommelen, waar dan 6 drumgeluidjes onder verstopt zaten.
En organisten meenden tijdens het musiceren, dat hun handen het al druk genoeg hadden! 
Mr. Kakehashi was echter in het geheel niet uit het veld geslagen. De volgende stap die hij zette bleek het moment te zijn, waar ineens allerlei stukjes van de puzzle in elkaar gaan vallen en duidelijkheid geschapen gaat worden. 

Mr. Kakehashi klopt aan bij Hammond en deze wil het R1- idee wel adopteren.
Er volgt een eerste stap op wat een grote samenwerking zal gaan worden.
Hammond ziet een los kastje éérst niet zitten, maar ziet wél mogelijkheden voor de volgende oplossing:
(afgeleid van de bovengenoemde R-3)

Dit leidde tot de overbekende ZES knopjes, drumsounds die door het ondermanuaal en/of het pedaal getriggerd worden.
De Hammond's konden voor zo'n NLG 400,-  meerprijs worden besteld met dit bakstuk,
waarbij het typenummer dan werd dan gevolgd door een ÉÉN.
Dus: bijv.  L 122-1 of T 222-1 (zie prijslijsten)

Hieronder een Deense folder:

 





Als we het geluid nú horen, dan ben je niet erg onder de indruk meer, doch we moeten ons realiseren dat er voordien niets was op dit gebied. 
Even later vond Mr. Kakehashi met zijn collega's de DIODE MATRIX uit, welke de drum- geluiden een "plek" konden geven in een bepaald patroon!
Anders gezegd: de drummachine kon uit zichzelf dóór blijven gaan. Onafhankelijk.
Het was 1967, het jaar van de geboorte van de FR1 Rhythm Ace, de éérste getransistoriseerde ritme-machine met 38 transistors en 107 diodes!!!
(Dat wat er tot dan toe op de markt was werkte met buizen en vaak ook nog mechanisch)


Voor een demootje klik hieronder op:

 http://www.youtube.com/watch?v=glNmc7ohmCg&feature=related




In 1970 werd ditzelfde ritme in een platte orgel-uitvoering geïntroduceerd onder de naam FR 2-L.

Er zat een klein verschil in met de oorspronkelijke versies, want er zaten drie ronde schakelaartjes bij om bepaalde ritme instrumenten te kunnen uitschakelen. 
FR-1: Cymbal, Clave, Cowbell en Bass Drum
FR-2: Cymbal, Clave en Snare.
De volgorde van de ritmes werd omgedraaid.

 

 

 






Zoals hierboven en hieronder te zien is werd de Ace tone verkocht onder de naam  "HAMMOND AUTO RHYTHM"
Hier werd wel iets veranderd aan de patronen
en de, uit te schakelen geluiden, werden nu:
Cymbal, Claves en Snare zoals hieronder te zien is.





(Dit exemplaar is van Leo de Groot)





Ook werd hij in een aantal orgel-modellen standaard ingebouwd,
zoals onder andere in de hieronder getoonde H- 300 serie.


 

 

 

De prachtige H-395 (hierboven) 

Toen kwam Hammond met een enorme kaskraker van ACE TONE,

de Rhytm II
Machine :



Hier kunt u meer over het ontstaan en de achtergrond 
van deze ritme box te weten komen.

Klik hier voor het vervolg

( ( Later zou Hammond de fa. Ace-Tone overnemen,

en zou Kakehashi de Roland fabriek oprichten)

 

 

 

 
  gebruikersnaam:  
   
  wachtwoord:  
   
     
   
     
 

Wachtwoord vergeten?