Hammond: het geluid dat we allemaal kennen

Vrijwel iedereen kent het geluid van het Hammondorgel. Al was het maar in de vele reclametunes waarin Hammond momenteel wordt gebruikt. Want Hammond is terug van eigenlijk nooit weg te zijn geweest.

Iedereen kent het Hammondgeluid. Maar lang niet iedereen weet wat een Hammondorgel is en hoe veelzijdig dit instrument is. De één associeert Hammond met ruige blues of sprankelende jazz. Een ander denkt aan Cor Steijn en evergreens. En weer een ander kent het alleen van A Whiter Shade of Pale van Procol Harum.

Hoe dan ook, in ontzettend veel uiteenlopende muziek speelt het Hammondorgel een sprekende rol. Bekende organisten hebben Hammond groot gemaakt. Denk aan 'Wild' Bill Davis, Jimmy Smith, Rhoda Scott, Booker T., Klaus Wunderlich en Barbara Dennerlein.
En dan hebben we ook nog spraakmakende organisten van eigen bodem. In vroeger jaren waren dat Pierre Palla, Bernard Drukker en Cor Steijn. Tegenwoordig hebben we onder andere Leon Kuijpers, Carlo de Wijs en Arno Krijger. Zomaar een willekeurige greep uit een reeks van namen die het Hammondorgel beroemd hebben gemaakt of dat nog steeds doen.

In onderstaande video op Youtube worden veel kanten van het Hammondorgel belicht.

Het oorspronkelijke Hammondorgel is een toonwielorgel. Daarin wordt het geluid elektromechanisch opgewekt, wat een heel specifieke en levendige klank oplevert. Denk aan modellen als de B3, A100, C3, M3, M100, L100, H100, X66 en X77. Later maakte Hammond ook elektronische orgels, zoals de X5 en andere modellen. Daarin wordt het geluid elektronisch opgewekt, dus niet met een toonwielgenerator.

Vrijwel onlosmakelijk verbonden met het Hammondorgel is de Lesliebox. Met zijn roterende speakers geeft hij het Hammondorgel een heel eigen karakter. Maar Hammondorgels kunnen ook zonder Lesliebox worden gebruikt, bijvoorbeeld met een toonkabinet. Ook zijn er veel modellen met ingebouwde speakers. Maar hoe dan ook, Hammond en Leslie worden vaak in één adem genoemd.

Toonwielorgels worden niet meer gemaakt. Tweedehands zijn ze nog steeds te koop. Ook zijn er professionele reparateurs en restaurateurs. En inmiddels zijn er ook digitale versies, niet alleen van Hammond-Suzuki (zoals Hammond tegenwoordig heet) maar ook van andere merken. Echte kenners horen het verschil nog wel, maar de digitale ‘klonen’ worden steeds beter.

Het Hammondorgel heeft een geluid waar velen warm van worden, dat het bloed sneller doet stromen en het adrenalinepeil doet stijgen. Zeker als je goede organisten hoort spelen, zoals bij ons op de clubdagen!