HERBERT NOORD EN PIERRE VAN DER LINDEN

Tekst: Frank Obertop
(Met dank aan de Stichting Jazz Werkgroep)
Artikel uit Turning Wheel 1993-5


 

Op de ledencontactdag op 16 oktober a.s. heeft de werkgroep Muziek de Amsterdamse Hammondorganist Herbert Noord uitgenodigd. Noord, die al dertig jaar actief is op het Hammondorgel, heeft in de loop der jaren, als swingend middelpunt, in wisselende samenstellingen veel musici om zich heen gegroepeerd. In de huidige combinatie Rinus Groeneveld/Herbert Noord "Advanced warning" bestaat de vaste kern uit Herbert Noord, Rinus Groeneveld, Pierre van der Linden en John Marshall. Op de komende ledencontactdag zal Herbert samen met drummer Pierre van der Linden 'acte de présence' geven.

Het is een mooie septemberavond als ik Herbert en zijn vrouw Joke ontmoet in een Italiaans eethuisje aan de Amsterdamse Reguliersgracht. Zijn vaste adres, zo blijkt even later tijdens het gesprek, waar hij vrijwel wekelijks na zijn drukke werkzaamheden als wijnhandelaar èn uitgever van een slijtersvakblad te vinden is.

Actief

Herbert Noord (1943) is al decennia in de muziek actief. Vroeger ooit op een piano begonnen en als jazzpianist actief in de Bohemia Quintet, maakte hij in het begin van de zestiger jaren de overstap naar orgel. Aanvankelijk was het een Philicorda, waarmee de podia onveilig werden gemaakt. Tijdens één van deze optredens leerde Herbert zijn vrouw Joke kennen ("Die grote man achter dat kleine orgeltje was toch wel een imponerend gezicht...").

Toen zich de kans voordeed de Philicorda te verruilen voor een echte Hammond, een 'tweedehands' L-100 in perfecte staat bij een gerenommeerde orgelzaak in de stad, was de keus snel gemaakt. Het Hammondorgel had Herbert voor zich gewonnen, vooral toen na aflevering pas bleek dat het geen tweedehands orgel betrof. Daar stond een fonkelnieuwe L-100: de verkoper had het 'occasion'prijskaartje per abuis aan een nieuw orgel gehangen, en tja, dan moet dat orgel ook voor die prijs aan de klant geleverd worden, nietwaar!

Hammondorgels

Inmiddels was Herbert Noord actief geworden in het jazz circuit. Van de eerste groep die Herbert zelf oprichtte, in 1967, maakte o.m. de bekende tenorsaxofonist Hans Dulfer deel uit. Niet lang daarna, in 1969, werd de eerste LP "Live at the Bohemia Jazz Club" opgenomen. In de jaren daarna zouden nog vele lp's en cd's en ontelbare optredens in binnen- en buitenland volgen (Wist U dat er jaren geleden een jongetje van een jaar of 12 was, gek van Hammondplaten van o.m. Herbert Noord? Dat jongetje heette Carlo de Wijs). Tevens zou in de loop der jaren een indrukwekkend bezit aan Hammondorgels worden opgebouwd.


Herbert Noord (foto: Charlot Wissing)

Want Herbert Noord's instrumentarium mag er zijn: wat dat betreft doet hij niet onder voor de fanatieke leden van de Hammond Toonwielorgel Vereniging. De stal bestaat al een aantal jaren uit een A-100, twee B-3's (!) èn een C-3. De vleugelpiano is niet meegerekend.
De meeste orgels staan opgesteld in Noord's eigen studio in de Amsterdamse binnenstad, maar één B-3 staat permanent 'transportgereed' op wielen (het blijft tenslotte zo'n slordige 120 kilo) in een bestelwagen, klaar voor het volgende optreden. (NB. Voordat nu B-3-adepten in de stad op zoek gaan naar 'verdachte' bestelauto's: hij staat wèl ergens binnen geparkeerd!) 

Stijl

Zoals bij de meeste Hammondorganisten " met een uitgesproken eigen stijl is het ook bij Herbert Noord niet eenvoudig om daarvan een duidelijke karakterisering te geven. Maar zijn swingende manier van spelen is onmiskenbaar gegrondvest in de blues. Noord: "In feite zijn het naast harmonieën en akkoorden vooral ook klankkleuren die ik gebruik."

In 1983 werd een tournee ondernomen in de Amerikaanse staat New York. Tijdens één van de optredens in het circuit van jazzclubs aldaar werd Herbert Noord het volgende veelbetekenende commentaar toegefluisterd: "You're white, man, but you're black inside!"

Ommezwaai

De ommezwaai in Noord's stijl kwam in het begin van de jaren zeventig, na een bezoek aan een concert van Jimmy Smith in het Amsterdamse Concertgebouw. Want tijdens dit optreden in Amsterdam kwam de grote 'ontluistering':... die man speelde zonder pedaal! Dat wil zeggen: de voeten maakten wel de bewegingen, maar de pedaaldrawbars stonden gewoon op 'nul'.

Dat heeft uiteindelijk geleid tot een volledige ommezwaai in Herbert's stijl. Baslijnen zijn via het ondermanuaal veel flexiber te realiseren dan op een pedaal, en dat is de reden waarom het pedaal na een aantal jaren trouwe dienst bij Herbert Noord in onbruik is geraakt. Noord wijst erop dat er veel Hammondorganisten zijn die op deze wijze spelen: o.m. ook de beroemde Amerikaanse organist Jack McDuff.

En dan volgen de verhalen over de bekende namen waarmee hij in de loop der jaren heeft kennisgemaakt en/of opgetreden. 'Brother' Jack McDuff die op Noord's B-3 heeft opgetreden, Groove Holmes, met wie ze in Amsterdam samen hebben gegeten, de verhouding tussen de Jimmy's Smith en McGriff. Herbert Noord blijkt een geboren verteller. Ongetwijfeld zal daarvan ook op de ledendag iets blijken...

Advanced Warning

De huidige combinatie waarmee Noord optreedt is "Advanced Warning", waarvan de harde kern, zoals hierboven al is aangeduid, bestaat uit Herbert Noord (Hammondorgel), Rinus Groeneveld (tenorsax) , Pierre van der Linden (drums) en John Marshall (gitaar). Desgevraagd licht Noord deze naam toe: het was een idee van John Marshall, en deze naam heeft twee voordelen. Enerzijds begint het met een 'A' en dus sta je vooraan in de adreslijsten en concertagenda's, anderzijds is het publiek "gewaarschuwd", en dan volgt een veelbetekenende glimlach... In het najaar van 1990 heeft Advanced Warning een tournee gemaakt door Duitsland en in het voorjaar van 1991 door Zwitserland. In het najaar van 1992 werd een tournee ondernomen door Nederland en België samen met Paul Weeden.
 
Noord heeft het afgelopen jaar veel in de belangstelling gestaan: optredens voor televisie in "Geen C te hoog" en, samen met Carlo de Wijs, in "Janssen en Co." Ook aan het radioprogramma "Tros Sesjun" werd diverse keren medewerking verleend.

En, niet te vergeten, het optreden van Herbert en Carlo tijdens het North Sea Jazz Festival, waar 4500 enthousiaste bezoekers aan het Tuinpaviljoen, dat was gewijd aan het Hammondorgel, hun swingende verrichtingen temidden van de 'Hammondgroten der aarde' konden gadeslaan. Een aantal leden van onze Hammond Toonwielorgel Vereniging was daarbij aanwezig. In de combinatie Advanced Warning (met enkele gastmusici) zijn nu twee cd's opgenomen: "Hi-Fi Apartment" in 1989 (de titelsong was een hit in de Londense discotheken, terwijl het nummer "The day that Monk died" meer dan 20 maal door de BBC radio is uitgezonden) en "Nothing to be Afraid of" in 1991.

(Foto: Frank Obertop)

Beide cd's zijn door de jazz-vakpers goed ontvangen. Inmiddels staat derde cd op stapel. De opnames daarvoor zijn nu alweer enige tijd achter de rug. Deze cd is genaamd "The Heat is On" 'en zal verschijnen op het Duitse label ITM, naar verwachting in januari/februari 1994. Als gast is hier te horen de Amerikaanse gitarist Paul Weeden.

Ledendag

Op de ledendag op 16 oktober zal het eerste deel van het optreden van Herbert Noord zijn opgebouwd rond het thema 'Composer's Dilemma' waarin tekst en uitleg zal worden gegeven van de problemen die bestaan bij opnames, wanneer van een nummer inmiddels vele uitvoeringen bestaan. Het tweede deel is opgebouwd uit divers repertoire, waaronder van Advanced Warning.

Discografie:

Herbert Noord op Hammondorgel

1968 Live at the Bohemia Jazzclub
1973 Five Times Six
1978 Warm Bad
1979 Live at De Kroeg
1987 Clear Sight
1988 Atomic Blues
1989 cd Hi-Fi Apartment
1991 cd Nothing to be Afraid of
(1994) cd The Heat is On
 
NB. Wie meer over Herbert Noord wil weten leze het interview van Jan Rensen in 'Orgel en Keyboard' van december 1992.

Pierre van der Linden

Pierre van der Linden (1946) volgde een gedegen klassieke opleiding bij Lou de Heer van het Nationale Opera Orkest en bij Nico Prins. Zijn muzikale loopbaan nam een geheel andere wending door zijn optreden in de bekende popgroepen Brainbox en Focus uit de zestiger en zeventiger jaren, en daarna bij o.m. bij toetsvirtuozen als Rick van der Linden (Tracé) en later Rob Hoeke. Pierre heeft inmiddels een grote staat van dienst opgebouwd, die op talrijke opnames is vastgelegd. Hoewel Pierre van der Linden zijn bekendheid vooral ontleent aan zijn optredens met bovengenoemde artiesten, gaat zijn hart uit naar de jazz en blues. Zijn grote voorbeelden zijn Max Roach, Sunny Murray en vooral Elvin Jones.
Pierre van der Linden is de 'solide swingende basis' in de Herbert Noord/Rinus Groeneveld combinatie "Advanced Warning" en is op de cd's van deze combinatie prominent aanwezig. Ook op de nieuwe cd "The Heat is On" is Pierre te beluisteren, en omdat hij daarop een dusdanig eigen stempel drukt is deze cd aan hem opgedragen.